پنجشنبه 3 خرداد 1397  /  2018 24 May   
ساعت :  4:18 GMT  /  تهران -  8:48
ورود اعضا
نام کاربری :
کلمه عبور :
 
ثبت نام فراموشی کلمه عبور
پیوندها

 

پیوند به شبکه های اجتماعی
سالنما
3 خرداد 1397
 
2018 May 24
     
    8 رمضان 1439
       
      کد پیگیری

      1 - لالی انتخابی

      *لالی انتخابی 

      آگاهی از این که چگونه تجارب اولیه زندگی شخصیت فرد را شکل می دهد به ما کمک می کند تا در تربیت کودکانمان گام های صحیح تر و مناسب تری برداریم .بسیاری از مسائلی که جامعه با آن دست به گریبان است از جمله پرخاشگری، خودکشی ،ازخود بیگانگی ، طلاق، بیماری های روانی می تواند از طریق شناخت نحوه تاثیر رفتار و نگرش های والدین برکودکان، قابل پیشگیری باشد .
      تعامل کودک و خانواده دارای ابعاد گوناگونی است لازم است محیط پرورش دهنده درون خانواده همراه با انگیزش و پرورش کافی تا اواخر کودکی و بلوغ ادامه یابد تا جوانی با عملکرد سالم بوجود آید. چرا که تکامل تدریجی کودکان تا بلوغ و استقلال شدیدا تحت تاثیر تربیت و پرورش آنها در سالهای اول زندگی است و سلامت جسمانی و هیجانی کودک تمایلات باورها ، ادراکات و رفتار سالم یا مرضی وی تحت تاثیر نظام خانواده است .
      کشمکش ها و ناکامی های مختلف تعادل عاطفی کودک را بر هم زده و سبب ایجاد تشویش و اضطراب در وی می گردد. این کشمکش ها و ناکامی ها از طرف و محافظت های افراطی از طرف دیگر تبعات مختلفی در پی خواهد داشت یکی از آنها اختلال تکلم است که در برخی موارد وضعیتی پیش می اید که به آن لالی انتخابی گفته می شود .
      لالی انتخابی اختلال نادری است که در آن کودکی که توانایی سخن گفتن و فهم کلمات را دارد از صحبت کردن در برخی موقعیت ها مانند مدرسه ناتوان است به این معنی که کودک با برخی از اشخاص حرف می زند ولی از صحبت کردن با سایر اشخاص ولو نزدیکان امتناع می کند در موارد خیلی شدید ممکن است کودک از صحبت کردن حتی با نزدیکترین فرد خودداری کند ولی با اشیا و اسباب بازی ها سخن گوید .
      این اختلال معمولا زیر 5 سالگی  و همراه با یک ضربه جسمی و روانی شروع می شود و یک سوم بچه ها با درمان یا بدون درمان دچار اختلالات دیگری مثل اضطراب و افسردگی می شوند ولی 50 درصد از آنان تا ده سالگی بهبود می یابند، که ممکن است این بهبود یافتگی در سال اول اختلال یا پایان ده سالگی اتفاق بیفتد.
      علائم دیگری که همراه این اختلال است شامل منفی گرایی ، خشکی، کمرویی، رفتارهای مقابه ای، عدم تماس چشمی، وسواس و کناره گیری اجتماعی است، همینطور این کودکان اغلب تمایل دارند در جلسات علمی حضور کمرنگی داشته باشند .
      طول مدت اختلال حداقل یک ماه باید باشد تا بتوان تشخیص لالی انتخابی را گذاشت و این یک ماه نباید مربوط به زمان ورود به مدرسه  باشد . چرا که در بین بچه هایی که تازه مدرسه را شروع کرده اند لالی موقتی شایع است؛ اما حداکثر در مدت 6 ماه خود به خود بهبود می یابد ولی لالی انتخابی نیاز به توجه جدی و درمان با تکنیک های مختلف فردی، خانوادگی، استفاده از تکنیک های شناختی، رفتاری، بازی درمانی و تشویق به تکلم دارد و اگر تا سن 10 سالگی درمان نشود پیش آگهی مناسبی ندارد .
      علاوه بر استفاده از تکنیک های فوق از دارو نیز در درمان لالی انتخابی استفاده می شود .
      تصور معمول آن است که کودک در خانه صحبت می کند ولی از صحبت کردن با اشخاص بیرون از منزل حتی با وابستگان نزدیک ناتوان است، در واقع این بچه ها کنترل کمی روی توانایی خودشان برای حرف زدن در مکان های عمومی تر دارند.
      نکته ای که در تشخیص لالی انتخابی باید مدنظر قرار گیرد این است که در موقعیت هایی که کودک در آن صحبت می کند باید رفتار کلامی وی متناسب با سنش باشد، این نکته بسیار مهم است زیرا کودکی که الگوهای تکلمی وی فوق العاده پس رفته است نیز ممکن است به اشتباه به عنوان کودک مبتلا به خاموشی انتخابی تشخیص داده شود .
      خصوصیت اصلی لالی انتخابی عبارت است از: امتناع دائم از صحبت کردن در تقریبا تمام موقعیت های اجتماعی، به رغم توانایی فهم سخنان دیگران و توانایی سخن گفتن، این معیار نشانگر آن است که فقدان تکلم مربوط به اختلال بدنی یا ذهنی دیگری نیست .
      ویژگی های دیگر این کودکان شرمساری فوق العاده، کناره گیری و انزوای اجتماعی، وابستگی ،امتناع از مدرسه رفتن ، رفتار عصیان گرایانه و توانایی بارز برای ایجاد ارتباط با دیگران از طریق غیر کلامی مثل تکان دادن سر، به کار بردن دست و سر، ژست های بدن و در بعضی موارد به صورت یکنواخت صدایی را تکرار کردن می باشد.
      در موارد دیگری  نیز اضطراب اجتماعی، اضطراب جدایی، امتناع از مدرسه رفتن، تاخیر در فراگیری زبان، اختلالات رفتاری نظیر رفتارهای مقابله جویانه از دیگر ویژگی های این کودکان ذکر شده است .
      کودک علیرغم این که قادر به تکلم است در موقعیت های اجتماعی خاص (مثل مدرسه) به طور مستمر از سخن گفتن ناتوان است و این اختلال مانع پیشرفت های آموزشی یا شغلی یا ارتباط اجتماعی وی می شود .
      سن شروع علائم     
      به طور معمول والدین اولین بار زمانی از مشکل آگاه می شوند که کودک شروع به رفتن به شیرخوارگاه یا مهد کودک می کند . ولی از آنجا که همه کودکان به مهد کودک نمی روند ممکن است این مشکل تا مدتی شناخته نشود . به همین علت سنین متفاوتی برای شروع این اختلال ذکر شده است از جمله
      * سن شروع قبل از 3 سالگی و همراه با یک ضربه روانی است. 
      *سن شروع بین 5-3 سالگی است. .
      * شروع اختلال معمولا در سنین 5 تا 6 سالگی است. 
      *سن شروع بین 4 تا 8 سالگی است . در اغلب موارد شروع قبل از 5 سالگی است و مشکل معمولا بعد از ورود به مدرسه در میانگین سنی 6 و 7 سال تشخیص داده می شود .
      سبب شناسی
      علت لالی انتخابی یک مهار روان شناختی است ولی در بسیاری از این کودکان سابقه شروع دیررس تکلم دیده می شود که ممکن است در بروز این اختلال نقش داشته باشد ولی هیچ ناتوانی زیستی قابل توجهی ندارند .
      یکی دیگر از عوامل زمینه ساز این اختلال مشکلات در تلفظ و یا لکنت زبان است که اغلب با صحبت کردن ارتباط دارد .
      در یک مطالعه زمینه یابی که اخیرا انجام شده 90 درصد این کودکان واجد ملاکهای تشخیصی جمعیت هراسی بوده اند این کودکان میزان بالایی از اضطراب اجتماعی از خود نشان می دادند ولی در سایر زمینه ها آسیب روانی محسوسی نداشتند .
      یکی دیگر از فاکتورهای ضعیف تر دیده شده مشکلات شخصیتی والدین می باشد. افسردگی نیازهای شدید وابستگی و اضطراب مادر اغلب در خانواده این کودکان دیده می شود این عوامل ممکن است منجر به محافظت افراطی مادر و روابط کاملا نزدیک اما دو سو گرا بین مادر و کودک بیمارش شود.
      کودکان با لالی انتخابی تمایل دارند ویژگی های ذاتی نابهنجار نشان دهند و ساکت باشند، کمرو و کناره گیر هستند ولی رگه هایی از کله شقی در آنان دیده می شود .
      این کودکان اغلب به عنوان بچه های منفی گرا، خجالتی، سلطه گر و فریب کار،  مقابله جو و ایزوله اجتماعی توصیف می شوند و تمایل دارند که در جلسات علمی حضور ضعیفی داشته باشند.
      سایر خصوصیات آنها شامل سابقه تاخیر تکلم، مزاج سرسخت اما بسیار کمرو، محافظت افراطی آنان توسط والدین است، ویژگی های اخیر احتمالا نه تنها در شروع اختلال بلکه در دوام و شدت آن نیز دخیل است.
      به غیر از فاکتورهای شخصیتی و تکلمی یک عامل دیگر وجود یک ضربه جسمی یا روانی است و تعدادی از کودکان این شرایط را به دنبال یک رویداد آسیب زا پیدا می کنند. بنابراین برخی درمانگران این پدیده را لالی ضربه ای می دانند نه لالی انتخابی.
      گاهی فشار والدین برای تکلم درست کودک، سبب طرد تکلم در آنان می شود و متقابلا سکوت پیشگی کودک، والدین و یا معلمین را وسوسه می کند که به کودک فشار آورند تا شاید سخن گوید در حقیقت لالی انتخابی در چنین وضعیتی یک واکنش تطابقی است و طغیان کودک را نسبت به اصرار و فشار والدین و یا معلمان نشان می دهد.
       در برخی موقعیت ها وقتی والدین و معلمان با کودکی رو به رو می شوند که فقط در مدرسه حرف نمی زند مشکل است که عصبانی نشوند ولی عصبانیت رویکرد کمک کننده ای نیست و فقط کودکان را بیشتر به درون خودشان می راند، البته این کودکان در مواقع ضروری به خوبی صحبت می کنند.
      از جمله عوامل زمینه ساز دیگر می توان به شرایط استرسی اشاره کرد اکثر این کودکان در شرایط پر استرس کاملا خاموشند اما برخی ممکن است کلمات تک سیلاب به کار ببرند. برخی از این کودکان از طریق تماس چشمی یا اشارات غیر کلامی ارتباط برقرار می کنند .
      برای پاسخگویی به این سوال مهم که چه چیزی عامل اصلی لالی انتخابی است تحقیقات کافی صورت نگرفته است . با وجود این بر اساس تحقیقات و مشاهدات بعضی از عوامل به طور مشترک نقش موثری در این رخداد دارند. این عوامل شامل موارد زیر هستند.
      طبع مضطرب و یا خجالتی
      برخی کودکان دارای لالی انتخابی به عنوان فردی توصیف می شوند که در شرایط جدید یا هنگام رو به رو شدن با افراد نا شناس خجالتی و آرام هستند . والدین می گویند که این کودکان همیشه به به این شیوه عمل می کنند.
      2- تاریخچه خانوادگی کمرویی یا اضطراب
      معمولا یکی از والدین یا هر دو در موقعیت های اجتماعی احساس اضطراب نموده یا زمانی که باید در مقابل دیگران صحبت کنند اضطراب خاصی را تجربه می کنند .
      3- مشکلات زبان /تکلم
      برخی از این کودکان مشکلات زبان / تکلم دارند (مثل مشکلات تلفظ ) و برخی دیگر از آنها در صحبت کردن از این می ترسند که کلمات آنها باعث تمسخر دیگران شود.
      4- فرهنگ جدید
      شیوع بیش از حد انتظار این اختلال در میان کودکان مهاجر وجود دارد . بعضی از کودکانی که با فرهنگ جدید و با زبان متفاوت مواجه می شوند ممکن است در صحبت کردن بی تمایل باشند.
       5- خانواده ضعیف / شبکه همسالان مدرسه
      این کودکان ، ممکن است بیشتر از خانواده هایی باشند که ارتباط خوبی با محیط مدرسه نداشته باشند . یا ممکن است این کودک در محله متفاوتی از همکلاسی های خودش زندگی کند و در حالی که دیگران از وسیله شخصی یا آژانس یا سرویس برای رفتن به مدرسه استفاده می کنند او از وسیله نقلیه عمومی استفاده می کند .
      ویژگی های مشترک این کودکان                                  
      • زمانی که باید حرف بزنند نشانه های غیر کلامی اضطراب را نشان می دهند. (مثل افسردگی، اجتناب از تماس چشمی،  بی قراری، یا بازنگه داشتن حرکات بدن)
      • نیازها و آرزوها و خواستهایشان را بیشتر از طریق ارتباط غیر کلامی بیان می کنند (مثلا با حرکات سر و دست، اشاره کردن) تا با استفاده از کلمات.
      •  سعی می کنند از فعالیتهایی که نیاز به صحبت کردن دارند اجتناب کنند. (مثل درخواست از معلم برای رفتن به دستشویی، یا تراش کردن مداد )
      • خودشان را به فعالیت یا همکاری های غیر کلامی محدود می کنند. (مثل گرفتن توپ در کلاس ورزش یا انجام فعالیت هایی که نیاز به تحرکات جسمی بیشتری دارد )
      مسائل دیگری که دیده شده با لالی انتخابی ارتباط دارند عبارتند از:
      • مسائلی که با اضطراب دیگری ارتباط دارد، مثل اضطراب اجتماعی، اضطراب جدایی، وسواس، اجبار یا گرایش های کمال گرایی .
      •  بی اختیاری ادرار و یا مدفوع
      •  لجبازی و یکدنگی گاهی ظاهر می شوند اگر چه این رفتارها به نظر می رسد که به هدف اجتناب از موقعیت های اضطراب بر انگیز عمل می کنند.
      استنباط های نادرست متداول در خصوص لالی انتخابی
      اطلاعات به دست آمده از لالی انتخابی نسبتا نادر است اغلب والدین، مربیان و سایر افراد متخصص به سختی اطلاعاتی را در خصوص این شرایط به دست آورده اند مربیان مجرب ممکن است هرگز با کودکی که لالی انتخابی دارد کار نکرده باشند . والدین این کودکان در ارتباط با این تجربه شان خیلی احساس انزوا می کنند لذا والدین، معلمان و خود این کودکان ممکن است دارای برخی از باورها یا سوء تعبیرهایی در مورد لالی انتخابی باشند که بعضی از آنها در جدول صفحه بعد آمده است.
       
      باورهای کودک باورهای معلم باورهای والدین
      والدین من نگران/ عصبانی هستند. والدین بعضی کارهای ناشایست را انجام داده اند . من (کسی) کار ناشایستی انجام داده ام
      معلم های من نگران من هستند یا از من عصبانی هستند . این کودک احتیاج دارد که در جای دیگر درمان شود . در مورد کودک من اشتباهی وجود دارد.
      در مورد من اشتباه می کنند . این رفتار متقلبانه است . بچه من در مدرسه مردود خواهد شد
      معلم من سعی می کند که مرا به صحبت وادار کند . من نمی توانم کار این کودک را ارزیابی کنم . کودک من نخواهد توانست دوستی پیدا کند .
      من هرگز قادر نخواهم بود که با دوستانم صحبت کنم. اگر این کودک صحبت نکند من شکست خورده ام . کودک من توسط همسالان مورد تمسخر قرار می گیرد .
          من هیچ کاری نمی توانم بکنم
          این شرایط هیچ وقت بهتر نخواهد شد .
       
       
      درمان
       به نظر می رسد ترکیب روش های درمانی شناختی – رفتاری و استفاده از مداخلات انفرادی و تشویق به استفاده از تکلم بیش از همه مفید باشد در کنار این ها ضمن مشاهده دقیق رفتارهای کودک در موقعیت های مختلف و نیز اجرای آزمون های لازم به منظور بررسی وضعیت ذهنی و جسمی کودک باید به مشاوره و هدایت والدین پرداخت. همچنین می توان از تکنیک های بازی درمانی و ترسیم نقاشی جهت بررسی شخصیت کودک و ایجاد تغییرات مطلوب در آن استفاده کرد . به ندرت ارزیابی روانپزشکی و درمان در بیمارستان ضرورت می یابد .
       
       تهیه و تنظیم: صیاد حقی کارشناس ارشد مشاوره  خانواده و عضو سازمان نظام روانشناسی
         1396/9/25 12:03